ABA գնահատումն օգնում է վարքի հավաստագրված վերլուծաբանին (BCBA) հասկանալ ձեր երեխայի ուժեղ կողմերը, կարիքները, հետաքրքրությունները և առօրյա սովորությունները։ Այն անհատական միջամտության ծրագրի մեկնարկային հիմքն է։ Սա քննություն չէ, որը երեխան պետք է հանձնի, և նախապես պատասխաններ փորձելու կարիք չկա։
Սկզբում լսում ենք ձեր ընտանիքին
BCBA-ն հարցնում է, թե ինչն է լավ ստացվում, ինչն է դժվար և ինչ փոփոխություններ կթեթևացնեն առօրյան։ Կարող եք կիսվել հաղորդակցման, խաղի, առօրյա գործերի կամ անվտանգության վրա ազդող վարքի վերաբերյալ մտահոգություններով։
Ձեր առաջնահերթությունները կարևոր են․ օրինակ՝ ընդմիջում խնդրելը, դպրոցին պատրաստվելը կամ ընտանեկան զբաղմունքներին մասնակցելը։
Հարցազրույցներ և դիտարկում
Ծնողների և խնամողների հետ խոսում ենք երեխայի ուժեղ կողմերի, հաղորդակցման, առօրյա սովորությունների և դժվարությունների մասին։ Դիտարկում ենք նաև խաղը, ուսուցումը և առօրյա զբաղմունքները՝ հասկանալու համար, թե ինչ աջակցություն կարող է օգտակար լինել։
Հետաքրքրություններ և նախասիրություններ
Կարող ենք կիրառել նախասիրությունների հարցաթերթիկ և առաջարկել ընտրություն՝ հասկանալու համար, թե որ խաղալիքները, զբաղմունքներն ու փոխազդեցություններն են երեխային դուր գալիս, և որոնցից է նա նախընտրում խուսափել։
Սա օգնում է անհատականացնել սեանսները և բացահայտել հնարավոր ամրապնդիչներ՝ այն, ինչը կարող է նպաստել օգտակար հմտությունների ամրապնդմանը։ Նախասիրությունները կարող են փոխվել, ուստի շարունակում ենք պարզել, թե ինչն է կարևոր երեխայի համար։
Օրինաչափությունների բացահայտում ABC տվյալներով
Անհրաժեշտության դեպքում գրանցում ենք, թե ինչ է տեղի ունեցել վարքից առաջ, որն է եղել վարքը և ինչ է տեղի ունեցել դրանից հետո։ Դրանք կոչվում են «նախորդող իրադարձություն–վարք–հետևանք» կամ ABC տվյալներ։ Դրանք օգնում են բացահայտել օրինաչափությունները՝ վարքի պատճառները ենթադրելու փոխարեն։
Հասկանալ, թե ինչու է վարքը տեղի ունենում
Երբ անհրաժեշտ է վարքն ավելի մանրամասն ուսումնասիրել, իրականացնում ենք վարքի ֆունկցիոնալ գնահատում (FBA)։ Այն համադրում է հարցազրույցների, դիտարկման և ABC տվյալների տեղեկությունները՝ բացահայտելու վարքը պահպանող հնարավոր գործոնները և ուղղորդելու աջակցությունը։
Ֆունկցիոնալ վերլուծությունը (FA) գնահատման հատուկ մեթոդ է, որը կարող է կիրառվել FBA-ի շրջանակում։ Որակավորված մասնագետը զգուշորեն փոփոխում է որոշակի պայմաններ և չափում վարքի արձագանքը՝ հնարավոր բացատրությունները ստուգելու համար։
Ամեն FBA չէ, որ պահանջում է FA։ Նախքան սկսելը BCBA-ն բացատրում է ընթացքը, քննարկում ռիսկերն ու անվտանգության միջոցները և ստանում տեղեկացված համաձայնություն։
Ի՞նչ պատրաստել
Ընդունման թիմից ճշտեք, թե ինչ փաստաթղթեր են անհրաժեշտ։ Օգտակար կարող են լինել՝
- Նախորդ գնահատումները կամ եզրակացությունները, եթե առկա են։
- Հեշտ կամ դժվար առօրյա գործերի օրինակները։
- Երեխայի հետաքրքրությունները և հաղորդակցման նախընտրելի ձևերը։
- Հարցերը, որոնք ցանկանում եք ուղղել BCBA-ին։
Թիմին պատմեք հաղորդակցման միջոցների, զգայական նախասիրությունների կամ ընդմիջումների մասին, որոնք օգնում են երեխային հարմարավետ զգալ։
Ի՞նչ է լինում հետո
Արդյունքներն օգնում են ձևակերպել առաջարկվող նպատակները, առաջարկությունները և առաջընթացը չափելու եղանակները։ ABA միջամտությունը պլանավորելու գնահատումն այլ նպատակ ունի, քան աուտիզմի ախտորոշման գնահատումը։
Սկսելուց առաջ հարցրեք՝
- Ինչո՞ւ են առաջարկվում այս նպատակները։
- Ինչպե՞ս են հաշվի առնվելու երեխայիս նախասիրությունները։
- Ինչպե՞ս կիմանանք՝ ծրագիրն օգնո՞ւմ է։
Հարցե՞ր ունեք սկսելու վերաբերյալ
Հետադարձ զանգ խնդրեք՝ Brighter & Beyond-ում գնահատման ընթացքը քննարկելու համար։
Աղբյուրներ և լրացուցիչ ընթերցանություն
- Autism Speaks — ABA գնահատում և պլանավորում — Արտաքին կայքը բացվում է նոր ներդիրումhttps://www.autismspeaks.org/applied-behavior-analysis
- Vanderbilt IRIS — ABC տվյալների հավաքագրում — Արտաքին կայքը բացվում է նոր ներդիրումhttps://iris.peabody.vanderbilt.edu/module/fba-sec/cresource/q2/p06/
- EBIP — Նախասիրությունների գնահատում — Արտաքին կայքը բացվում է նոր ներդիրումhttps://ebip.ledfordlab.org/preference-assessments/
- National Academies — ABA գնահատում և խնամքի չափանիշներ — Արտաքին կայքը բացվում է նոր ներդիրումhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK619293/
Աղբյուրները ստուգվել են:
Հղումները տանում են անգլերեն արտաքին աղբյուրների։