Դրական ամրապնդումը ABA-ի ամենահայտնի գաղափարներից մեկն է, և ընտանիքները հաճախ հարցնում են՝ ինչպես է այն կապված առօրյա կյանքի հետ։ Ուղեցույցը հասկացությունը բացատրում է պարզ լեզվով։ Այն հրահանգների հավաքածու չէ․ երեխայի հետ որևէ ռազմավարություն կիրառե՞լ, ինչպես և երբ՝ պետք է որոշել BCBA-ի հետ միասին։
Ինչ է դրական ամրապնդումը
ABA-ում դրական ամրապնդումը նշանակում է, որ վարքին հաջորդող որևէ բան մեծացնում է այդ վարքի կրկնվելու հավանականությունը։ Ամրապնդումը յուրաքանչյուր մարդու համար տարբեր է։ Մեկ մասնակցին հաճելի բանը կարող է մյուսին չհետաքրքրել, իսկ նախասիրությունները կարող են ժամանակի ընթացքում փոխվել։
Ամրապնդումը կարող է տարբեր ձևեր ունենալ, օրինակ՝
- Գովեստ կամ ուշադրություն այն մարդկանցից, որոնց հետ երեխան սիրում է շփվել
- Սիրելի զբաղմունքին, առարկային կամ հետաքրքրությանը հասանելիություն
- Զգայական փորձառություններ, որոնք երեխան ինքն է փնտրում
- Համատեղ ուրախություն, տոնում կամ «թխի՛ր» ժեստ
Ամրապնդումը տարբերվում է կաշառելուց։ Այն պլանավորվում է թիմի սովորեցրած վարքերի շուրջ, այլ ոչ թե առաջարկվում դժվար պահի ընթացքում՝ այն ավարտելու համար։
Գաղափարներ, որոնք BCBA-ն կարող է քննարկել Ձեզ հետ
Ստորև այն հասկացություններն են, որոնք հաճախ քննարկվում են խնամողների ուսուցման ժամանակ։ Յուրաքանչյուրը պետք է քննարկել BCBA-ի հետ, որը կբացատրի՝ արդյոք և ինչպես է այն կիրառելի Ձեր երեխայի համար։
- Ժամանակը․ որքան արագ է ամրապնդումը հաջորդում վարքին և ինչու դա կարող է կարևոր լինել
- Կոնկրետ լինելը․ նկարագրել երեխայի արածը, որպեսզի կապը հստակ լինի
- Երեխայի հետաքրքրություններին հետևելը․ հասկանալ, թե ինչն է նա իսկապես սիրում
- Փոքր քայլեր․ նկատել ջանքն ու ընթացիկ առաջընթացը, ոչ միայն արդեն ձեռք բերված հմտությունները
- Հետևողականություն․ ինչպես կարող են խնամողներն ու թիմը արձագանքել նման ձևերով
Հարցեր Ձեր BCBA-ին
- Ինչպե՞ս է ամրապնդումն օգտագործվում երեխայիս պարապմունքներում։
- Ինչպե՞ս եք պարզում՝ ինչն է երեխան սիրում կամ ինչը նրան մոտիվացնում է։
- Կա՞ բան, որը կառաջարկեք փորձել տանը, և ինչպե՞ս այն կհամապատասխանի մեր առօրյային։
- Ինչպե՞ս է ամրապնդումը փոխվելու ժամանակի ընթացքում՝ հմտությունների զարգացման հետ։
- Ի՞նչ անել, եթե տանը փորձածը կարծես չի համապատասխանում մեր ընտանիքին։
Տարածված հարցեր
«Սա նշանակո՞ւմ է ամեն ինչի համար պարգևատրել»։ Ոչ։ Ամրապնդումը պլանավորվում է այն կոնկրետ հմտությունների շուրջ, որոնք երեխան սովորում է։ BCBA-ն կարող է բացատրել՝ ինչպես է դա որոշվում Ձեր երեխայի համար։
«Իսկ եթե երեխան ամեն ինչ անի միայն պարգևների համա՞ր»։ Սա տարածված մտահոգություն է։ BCBA-ն կարող է քննարկել, թե ինչպես է սովորաբար պլանավորվում ամրապնդման փոփոխումը ժամանակի ընթացքում և ինչպիսին կարող է այն լինել Ձեր երեխայի համար։
«Այդ պահին մոռանում եմ դա անել»։ Դա նորմալ է։ Ձեզնից կատարելություն չի ակնկալվում։ Ասեք՝ ինչն է իրատեսական Ձեր ընտանիքի համար, և BCBA-ն կօգնի փոփոխել պլանը։
Այստեղ ներկայացված յուրաքանչյուր ռազմավարություն պետք է քննարկել BCBA-ի հետ՝ նախքան այն երեխայի հետ փորձելը։ Դուք արդեն շատ բան եք անում երեխայի համար, և թիմն այստեղ է՝ Ձեզ աջակցելու համար։
Ծառայությունները, նպատակները և առաջընթացն անհատական են։ Այս ուղեցույցում ոչինչ չի երաշխավորում որոշակի արդյունք, ժամկետ կամ ծառայությունների հաստատում։